تحولات سال ۲۰۰۷

1. 15/12/1385 برابر با 6/3/2007: اعلام ساخت یک نیروگاه هسته‌ای با ظرفیت 360 مگاوات در دارخوین با استفاده از ظرفیت و توان بومی، توسط رئیس سازمان انرژی اتمی.

2.  4/1/1386 برابر با 23/3/2007: تصویب قطعنامه 1747 شورای امنیت علیه فعالیت‌های صلح آمیز هسته‌ای ایران، ذیل ماده 41 فصل هفتم منشور ملل متحد.

3.  20/1/1386 برابر با 9/4/2007: ورود به‌مرحله تولید صنعتی سوخت هسته‌ای. هفت‌ماه پس از دستیابی به فناوری آب سنگین و تولید آن و یک‌سال پس از اعلام تکمیل چرخه سوخت هسته‌ای درمقیاس آزمایشگاهی، پیشرفت بزرگ بعدی هسته‌ای در 20 فروردین‌ماه 1386 حاصل شد. جمهوری اسلامی ایران، در روز بیستم فروردین‌ماه 1386، ورود به‌مرحله تولید صنعتی سوخت هسته‌ای و قرار‌گرفتن در زمره کشورهای تولید کننده سوخت هسته‌ای را باحضور رئیس جمهور، مقامات عالیرتبه کشور، دانشمندان هسته‌ای کشور و هم‌چنین سفرای کشورهای دوست در مجتمع غنی‌سازی نطنز جشن‌گرفت. این روز، روز ملی فن‌آوری هسته‌ای نام‌ گرفت.

4.  5/2/1386 برابر با 25/4/2007: مذاکرات هیأت جمهوری اسلامی ایران با سولانا در آنکارا. دکتر لاریجانی درخصوص نتایج این مذاکرات اظهار داشت: دیدار با سولانا بسیار خوب بود و این مذاکرات به‌زودی ادامه می یابد. فکر می‌کنم در یک‌سری امور به وحدت نظر نزدیک شدیم. در این دیدار، راه‌کارهای جدیدی مطرح شد که جزئیات آن‌ها بعداً اعلام خواهد شد. سولانا نیز درخصوص نتایج مذاکرات گفت: دیدار مثبتی بود و ما رو‌به‌جلو حرکت می کنیم. فضای مذاکرات بسیار خوب بود و ما به مذاکرات خود ادامه خواهیم داد.

5.  9/3/1386 برابر با 30/5/2007: مذاکرات هیأت جمهوری اسلامی ایران با سولانا در مادرید. در ادامه مذاکرات آنکارا، طرفین مذاکرات خود را در مادرید دنبال کردند. دکتر لاریجانی، مذاکرات انجام شده را مفید و سازنده خواند و اظهار داشت که این مذاکرات به‌زودی ادامه خواهد یافت. سولانا نیز گفت که در این مذاکرات درمورد برخی موضوعات مهم پیشرفت‌هایی صورت گرفت. وی، درمورد به نتیجه رسیدن مذاکرات ابراز امیدواری کرد.

6.  1/4/1386 برابر با 22/6/2007: مذاکرات هیأت جمهوری اسلامی ایران با سولانا در لیسبون. در ادامه مذاکرات آنکارا و مادرید، در مذاکرات لیسبون طرفین تفاهم کردند که ایران و آژانس درخصوص تهیه مدالیتی حل و فصل موضوعات باقی‌مانده با یکدیگر مذاکره نمایند. طبیعتاً، لازمه انجام این کار این بود که فضای سازنده ناشی از مذاکرات ایران و آژانس با اقدامات غیرسازنده برخی کشورها تخریب نگردد و در این خصوص نیز تفاهم سیاسی به‌عمل آمد. سخنگوی سولانا، مذاکرات لیسبون را بسیار سازنده خواند و گفت: یک روز قبل از این دیدار، دکتر لاریجانی در وین با محمد البرادعی دیدار کرد و طرفین درخصوص موضوعات باقی‌مانده پیشرفت‌هایی داشتند. این یک گام مثبت برای کمک به اعتمادسازی بود. وی، همچنین گفت سولانا امیدوار است که همکاری ایران و آژانس به ایجاد یک فضای مثبت کمک کند و اجازه دهد تا تماس‌ها ادامه یابد.

7.  1/4/1386 برابر با 22/6/2007: اعلام تفاهم ایران و آژانس در وین درخصوص تهیه چارچوب (مدالیتی) حل و فصل موضوعات باقی‌مانده ظرف 60 روز، به‌دنبال تفاهمات سیاسی با سولانا.

8.  20/4/1386 برابر با 11/7/2007: شروع مذاکرات هیأت های ایران و آژانس برای تهیه مدالیتی حل و فصل موضوعات باقی‌مانده. در این خصوص، دو دور مذاکرات فشرده و کارشناسی در تهران و یک دور نیز در وین برگزار گردید.

9.  30/5/1386 برابر با 21/8/2007: تفاهم ایران و آژانس برای حل و فصل شش موضوع باقی‌مانده طبق یک برنامه کاری: پلوتونیوم، سانتریفیوژهای پی.یک و پی.دو، سند اورانیوم فلزی، منشأ آلودگی در یکی از تجهیزات یک دانشگاه فنی، پلونیوم، معدن گچین. مدالیتی حل و فصل مسائل باقی مانده ظرف چهل روز تهیه گردید، در حالی که بنابر تفاهمات اولیه شصت روز زمان برای تهیه آن پیش بینی شده بود.

10. 8/6/1386 برابر با 30/8/2007: اعلام بسته شدن موضوع پلوتونیوم در گزارش مدیرکل آژانس که به اجلاس سپتامبر 2007 شورای حکام نیز ارائه گردید.

11.  6/7/1386 برابر با 28/9/2007: صدور بیانیه وزاری خارجه شش کشور در نیویورک و اتخاذ رهیافت دوسویه (مذاکرات، شورای امنیت). در این بیانیه از سولانا خواسته شد تا با دکتر لاریجانی گفتگو نماید. شش کشور همچنین تصریح کردند که: باتوجه به این واقعیت که ایران الزامات قطعنامه‌های 1737 و 1747 شورای امنیت سازمان ملل از جمله تعلیق فعالیت‌های بازفرآوری و غنی‌سازی خود را رعایت نکرده است، برای نهایی‌کردن متنی به عنوان قطعنامه سوم شورای امنیت سازمان ملل تحت ماده 41 فصل هفتم منشور ملل متحد با قصد به رأی گذاشتن آن در شورای امنیت به‌توافق رسیده‌اند، مگر آن‌که گزارش‌های ماه نوامبر دکتر سولانا و دکتر البرادعی (متعاقب حل و فصل مسائل باقی مانده برابر برنامه کاری) دستاورد مثبتی از اقداماتشان را نشان دهد.

12. 29/7/1386 برابر با 21/10/2007: پذیرش استعفای دکتر لاریجانی توسط رئیس جمهور و انتصاب دکتر سعید جلیلی به‌عنوان دبیر شورایعالی امنیت ملی.

13.  1/8/1386 برابر با 23/10/2007: مذاکرات هیأت جمهوری اسلامی ایران با سولانا در رم. در این مذاکرات دکتر لاریجانی و دکتر جلیلی در رأس هیأت ایرانی قرار داشتند. سولانا درخصوص نتایج مذاکرات گفت: مذاکرات سازنده بود و دور بعدی نیز در اوایل آذرماه (اواخر نوامبر) برگزار خواهد شد. دکتر لاریجانی نیز اظهار داشت: مذاکرات درباره همکاری ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی بود و در بخش آخر گفتگوها نیز نظریات جدید و سازنده‌ای مطرح شدند که می‌تواند باعث پیشرفت‌های دیگری شوند. دکتر جلیلی نیز با بیان این‌که فرصت‌های واقعی برای گسترش همکاری‌ها وجود دارد، گفت: مذاکره و همکاری، رویکرد اساسی ماست. موضوعاتی که امروز به‌عنوان چالش بین ایران و اتحادیه اروپا مطرح می شوند این قابلیت را دارند که نه تنها چالش نباشند، بلکه با برطرف کردن سوءتفاهم‌ها به موضوعی برای همکاری تبدیل شوند.

14. 24/8/1386 برابر با 15/11/2007: اعلام بسته شدن دو موضوع سانتریفیوژهای پی.یک و پی.دو و سند اورانیوم فلزی در گزارش مدیرکل آژانس که به اجلاس نوامبر 2007 شورای حکام ارائه گردید.

15. 27/8/1386 برابر با 18/11/2007: نامه وزیر امور خارجه به همتایان خود و مقامات سازمان ملل پس از پیشرفت‌های حاصله در حل‌و‌فصل موضوعات باقی‌مانده. به‌دنبال بسته شدن سه موضوع از شش موضوع باقی‌مانده، وزیر امور خارجه طی نامه‌ای به همتایان خود در سراسر جهان و همچنین مقامات سازمان ملل (دبیرکل و رؤسای شورای امنیت و مجمع عمومی) آخرین تحولات را برای آنان تشریح نمود. در این نامه آمده است که ضروری است شورای امنیت بر وظایف اصلی و اساسی خود متمرکز شده و ضمن پایان بخشیدن به رسیدگی غیرقانونی به موضوع هسته‌ای ایران،‌ اجازه دهد که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در فضایی عادی، آرام و به دور از تنش‌ها و انگیزه‌های سیاسی و ازجمله بدون توجه به گمانه‌زنی‌های سیاسی و مغرضانه عده معدودی که بطلان و بی‌اعتباری اظهارات آن‌ها بارها به اثبات رسیده‌است، به‌کار خود ادامه دهد.

16. 9/9/1386 برابر با 30/11/2007: مذاکرات دبیر جدید شورایعالی امنیت ملی با سولانا در لندن. دکتر جلیلی پس از مذاکرات گفت: گفتگوهای مفصل و طولانی با سولانا داشتیم. این مذاکرات برمبنای رویکرد ماست که درکنار آژانس از هرگونه همکاری و مذاکره سازنده استقبال می کنیم. ما به یک چارچوب برای مذاکرات و حل اختلافات نیاز داریم و فکر        می کنیم NPT و آژانس بهترین چارچوب هستند. دکتر جلیلی همچنین از طرح ایده     همکاری های مشترک در زمینه‌های دمکراسی، امنیت، انرژی و اقتصاد و همچنین ایده‌های هسته‌ای در مذاکره با سولانا خبر داد و گفت: در بحث هسته ای، پیشنهاد ایران در سه‌محور همکاری‌های مشترک برای خلع سلاح، مقابله با اشاعه سلاح‌های هسته‌ای و استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای ارائه گردید. وی، تأکید کرد که سه اصل دفاع از حقوق ملت ایران به‌عنوان عضو NPT، انجام تکالیف در چارچوب NPTو همکاری درچارچوب موضوعاتی که می‌تواند در این بحث مورد استفاده قرار گیرد، مورد تأکید قرار گرفت. دکتر جلیلی همچنین در واکنش به اظهارات سولانا که مذاکرات را ناامید کننده خوانده بود، گفت: این که ما از حقوق ملت ایران دفاع می‌کنیم و این موضوع باعث ناامیدی دیگران می‌شود، تقصیر ما نیست.

17. 12/9/1386 برابر با 3/12/2007: انتشار گزارش شورای اطلاعات ملی آمریکا درمورد برنامه هسته‌ای ایران و اقرار به این‌که ایران برنامه نظامی هسته‌ای ندارد. شورای اطلاعات ملی آمریکا درچارچوب برآوردهای اطلاعات ملی، گزارشی را تحت عنوان «ایران: نیات هسته‌ای و توانمندی‌ها» در نوامبر 2007 (آذرماه 1386) تهیه کرد. این گزارش که در مورخ 12 آذرماه 1386 در دسترس رسانه‌ها قرار گرفت، اعتراف می‌کند که ایران دارای برنامه هسته‌ای نظامی جاری نمی‌باشد. این در حالی بود که تا پیش از این، آمریکا با ارائه اسناد ساختگی این‌گونه جلوه می‌داد که ایران باشتاب به سمت کسب سلاح هسته‌ای درحال پیشروی است. سیاست ایستادگی و اعمال حقوق یکی از مهم‌ترین دلائل انتشار این گزارش ارزیابی می‌شود. سیاستی که دولت نهم تحت هدایت و تدبیر مقام معظم رهبری، حمایت و خواسته ملت شریف و ایستادگی و مقاومت خود درخصوص کوتاه نیامدن از حقوق هسته‌ای کشور اتخاذ کرده‌است، سیاستی صحیح بوده‌است. عمل به تعهدات،‌ استیفاء و اعمال حقوق و کوتاه نیامدن دربرابر زیاده‌گویی‌های چند کشور معدود، سیاستی است که جواب داده‌است. این سیاست، علاوه بر این‌که سبب شده ایران چرخه سوخت هسته‌ای را تکمیل نماید، از طرف دیگر با خویشتن‌داری سبب شده‌است که ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای آن بر جهان آشکار شود. از آژانس گرفته تا آمریکا که مخالف اصلی برنامه هسته‌ای ایران است، اذعان می‌کنند برنامه هسته‌ای ایران هیچ انحرافی ندارد. این گزارش، تیر خلاص به کسانی بود که با بهانه دروغ سلاح هسته‌ای چندسال فضای دنیا را پر از تهدید و دروغ کردند.

18. 13/9/1386 برابر با 4/12/2007: انتشار بیانیه مدیرکل آژانس درخصوص گزارش اطلاعاتی آمریکا و تأکید بر غیرنظامی بودن برنامه هسته‌ای ایران. آقای البرادعی با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد: گزارش اطلاعاتی آمریکا با اظهارات آژانس ظرف چندسال گذشته در این خصوص که آژانس هیچ سند قطعی درخصوص برنامه سلاح هسته‌ای یا تأسیسات اظهار نشده هسته‌ای در ایران ندارد، سازگاری دارد.

 



[1] این مطلب از این منبع اخذ شده است: برنامه هسته ای ایران: واقعیت های هسته ای، کاظم غریب آبادی، موسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، پائیز 1387.